Kerken onderling in gesprek
Kerken onderling in gesprek

Hierin kunnen de gelovigen met elkander in debat gaan over onderwerpen welke zij tegenkomen. De onderwerpen kunnen erg uiteenlopend zijn. Zo kunnen er onderwerpen zijn als "Moet ik werkelijk de Sabbat vieren?" tot "Het Samen op Weg proces" en "Doop en avondmaal". De schrijver ondertekent zijn artikel en of reactie met naam en email adres. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid om met de schrijver van het artikel te corresponderen

Deze maand staat in het teken van het dogmatische denken binnen de kerken.

Wordt christendom zonder dogma religieus humanisme ?
H.Dijkstra miedpad@bijbelcentraal.tk

Enkele jaren geleden stelde Ds.Jasper Schilt uit Minnertsga dat Christendom zonder dogma religieus humanisme wordt. Hij maakte er een vastgegeven van dat dogmata noodzakelijk is om kerk te zijn. Zonder dogma’s zou de kerk vervallen tot een humanistisch instituut.Hij gaat er van uit dat de dogma’s en de leer der kerk de pijlers zijn voor het christendom. Niets is minder waar. De pijlers van het christendom zijn door de Heilige Geest aangedreven waarden van geloof, hoop en liefde. Deze drie zijn allen geënt op,de boom des levens, Jezus Christus.En daarmee is de hoofdpijler van het christendom Jezus, Gods Zoon.

In het artikel van ds Schilt, wordt er duidelijk opgewezen dat er onderlinge afspraken zijn welke men dient te aanvaarden als een heilige waarheid. Door het dwingende karakter komt duidelijk de indoctrinaatie van de kerk naar voren.
De eigen invulling van het Woord van God wordt geheel aan banden gelegd. Het democratische van de blijde boodschap wordt aan banden gelegd. Ds Schilt houdt zijn lezers en toehoorders een drie gangen menu voor dat bestaat uit:
1. de leerstellingen der kerk zijn een hulpmiddel bij het lezen van de bijbel
2. bij het formuleren van zijn eigen geloof zouden kerkelijke leerstellingen nodig zijn
3. bij het vinden van een plaats in de traditie van de kerk. Dat de kerkelijke traditie de basis zou zijn voor het geloof.

Is het niet de Heilige Geest die mij bij het lezen van de bijbel bij staat en duidelijk maak wat er door mij wordt gelezen. God leert mij Zijn woordt verstaan door de leiding van de Heilige geest. Iemand die door de geest van God is gegrepen heeft geen formulering nodig van zijn eigen geloof.De Geest geeft het hem of haar uit te spreken. In de gemeente van Christus is geen enkele traditie noodzakelijk. Traditie zo heeft de kerk ervaren bindt de Heilige Geest aan de binnen geslopen dogma’s.

Is het niet zo dat de mens eerst tot geloven moet komen(bekering) om te geloven? Dus een ieder die zich bekeert zal onder aan de ladder van het christen-zijn moeten beginnen. Hij staat op dat moment nog voor de wirwar van richtingloze wegen. Hij zal altijd bij de eerste trede moeten beginnen en die trede is Jezus Christus. Het is niet de leer en het dogma der kerk, die de gelovige aan de mogelijkheid herinnert om Jezus als Heer aan te roepen. Maar de Heilige Geest leert de mens om van deze mogelijkheid gebruik te maken. Het is niet de leer die mij bepaald bij de centrale verkondigingslijnen rond vergeving en verzoening, maar weer die zelfde Heilige Geest.
In het hoofdstuk Verkondiging gaat ds Schilt er vanuit dat het dogma boven of gelijk staat met de heilige schrift. Hij zegt overduidelijk waar het in de moderne theologie om draait en dat is nou net de hedendaagse kerk ten voeten uit. In dit licht heeft ds Schilt het bij het rechte einde om het dogma boven het evangelie te stellen. De moderne kerkmens onttrekt zich van iedere vorm van traditie en dogma’s. Juist door de dogmata en de leerstellingen binnen de kerken toe te laten is de leegloop van die zelfde kerk ontstaan. Door dogma’s is de kerk een zwijgende kerk geworden, welke de moderne mens niets meer heeft te zeggen. Door de dogma’s spreekt de kerk de tale kanaans en niet de taal van de Heilige Geest.

Ds. Schilt zegt het volgende. Het dogma is er om op menselijke manier Gods waarheid na te zeggen. Klinkt hier niet dwars door heen, de slang uit het paradijs? Doe nou maar wat ik je zeg en je zult de wijsheid van God ontdekken. Je zult zelf als God worden. Ziet ds. Schilt dan niet dat dogma geheel iets anders is, dan gedragen worden door de Heilige Geest?
Ook lezen we in het artikel van ds Schilt.”het dogmatisch denken ,het spreken over God geeft de theologie samenhang en ruimte.”
Tracht ds Schilt hier niet twee woorden dogmatiek en theologie door elkander te halen. Dogmatiek is een vaststaande wetenschap, waar de leek nimmer buiten de grenzen mag treden. Theologie is daarentegen kennis over God de Almachtige, die met de mens onderweg is, die nimmer laat varen het werk Zijner handen. Theologie kan nimmer een dogmatisch karakter dragen. In de theologie gaat het er in de eerste plaats om, om God te kennen, zoals Hij is en zoals Hij tot mij persoonlijk komt. Zo min vuur en water bij elkaar passen, passen theologie en dogmatiek ook niet bij elkaar. Dogmatiek bindt de mens en theologie bevrijd de mens.
Theologie valt door de dogmatiek niet uiteen in een reeks onsamenhangende vakken. Deze onsamenhangende vakken worden juist door de theologie van de blijde boodschap en door de Heilige Geest gesmeed tot een samenhangend geheel.

Het dogma zou mij herinneren aan het thema God. Maar dit is dan wel geheel in de negatieve zin. Dogma herinnert mij aan een ongenaakbare wrede God. Theologie herinnert mij aan een liefdevolle God, die met de mens onder weg is.
Het dogma buiten de deur van de theologie houden is echt niet de theologie opheffen. Het omgekeerde is eerder waar, door de dogmatiek der kerk, wordt ieder persoonlijk denken en geloven over God opgeheven.

Door het dogma af te schaffen, zal ik uiteindelijk niet de twee cultuurverschijnselen als het lezen en schrijven opheffen. Juist door de democratie van het evangelie, ben ik vrij in het denken en daardoor is er de schrijfvrijheid(persvrijheid). Door de dogmata af te schaffen, komt de mens opnieuw tot het lezen van Gods Woord,inclusief de apostolische geschriften.

Ds Schilt stelde de vraag: "wat er zou gebeuren als de samenleving het kerkelijke dogma en de klassieke theologie afwijst"? Laten we het zo stellen, de samenleving heeft allang het dogma en de theologie afgewezen. Men heeft toch oogkleppen voor als men dit niet ziet. Hij kan dus niet de vraag stelen wat er zou kunnen gebeuren, maar, dat vraagteken moet een uitroepteken zijn. Het is reeds gebeurd. De samenleving verstaat dan niet het Kerst of Pasen en laat staan het Pinksteren. De samenleving is in een diep gat gevallen en wel door de dogmatische tradities der kerk. Het tracht nu de ladder op te klimmen van de modernisme. Zij grijpen steeds weer naar de moderne cultuurverschijnselen als het sektarisme en de NEW AGE beweging maar ook het materialisme.